ეპიდერმისი და აკნე

ეპიდერმისი დააკნე

აკნე თმის ფოლიკულებისა და ცხიმოვანი ჯირკვლების ქრონიკული ანთებითი დაავადებაა და ზოგჯერ ადამიანებში ფიზიოლოგიურ რეაქციადაც კი ითვლება, რადგან თითქმის ყველას სიცოცხლის განმავლობაში სხვადასხვა სიმძიმის აკნე აღენიშნება. ის უფრო ხშირია მოზარდ მამაკაცებსა და ქალებში, ქალები კი მამაკაცებთან შედარებით ოდნავ ნაკლებს აღენიშნებათ, თუმცა ასაკი მამაკაცებთან შედარებით უფრო ადრეა. ეპიდემიოლოგიურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ მოზარდების დაახლოებით 80%-დან 90%-მდე აკნე აწუხებს.
აკნეს პათოგენეზის მიხედვით, აკნე იყოფა სამ კატეგორიად: ① ენდოგენური აკნე, მათ შორის აკნე ვულგარისი, პერიორალური დერმატიტი, აკნეს აგრეგაცია, ჩირქოვანი ჰიდრადენიტი, აკნეს გამონაყარი, პრემენსტრუალური აკნე, სახის ჩირქოვანი კანის დაავადებები და ა.შ.; ② ეგზოგენური აკნე, მექანიკური აკნე, ტროპიკული აკნე, ჭინჭრის ციების აკნე, ზაფხულის აკნე, მზის აკნე, მედიკამენტოზური აკნე, ქლორაკნე, კოსმეტიკური აკნე და ცხიმიანი აკნე; ③ აკნეს მსგავსი გამონაყარი, მათ შორის როზაცეა, კისრის კელოიდური აკნე, გრამუარყოფითი ბაცილი-ფოლიკულიტი, სტეროიდული აკნე და აკნესთან დაკავშირებული სინდრომები. მათ შორის, კოსმეტიკურ სფეროში გავრცელებული აკნე არის აკნე ვულგარისი.
აკნე ქრონიკული ანთებითი, პილოსებური დაავადებაა და მისი პათოგენეზი ძირითადად დაზუსტებულია. პათოგენური ფაქტორები შეიძლება ოთხ პუნქტად შევაჯამოთ: ① ცხიმოვანი ჯირკვლები აქტიურია ანდროგენების მოქმედებით, იზრდება ცხიმის სეკრეცია და კანი ცხიმიანი ხდება; ② იზრდება კერატინოციტების ადჰეზია თმის ფოლიკულის ინფუნდიბულუმში, რაც იწვევს ხვრელის ბლოკირებას; ③ თმის ფოლიკულის ცხიმოვან ჯირკვალში propionibacterium acnes-ის მიერ გამოწვეული რეპროდუქცია, ცხიმის დაშლა; ④ ქიმიური და უჯრედული მედიატორები იწვევენ დერმატიტს, შემდეგ კი დაჩირქებას, თმის ფოლიკულების და ცხიმოვანი ჯირკვლების განადგურებას.